Omslag werkloosheid in 2011

Algemeen, maandag, 1 maart, 2010

Uit de nieuwste voorspellingen van het Centraal Planbureau komt naar voren dat het beeld van de werkloosheid dit jaar verder verslechtert en zich volgend jaar stabiliseert.

Waren er in 2009 gemiddeld 379.000 werklozen, voor zowel dit als volgend jaar voorziet het CPB volgens nog voorlopige projecties een gemiddelde van een half miljoen. 

Op het eerste gezicht is dat niet verrassend. Analisten veronderstellen dat de werkloosheid in Nederland dit jaar verder toeneemt. De klap van een recessie werkt nu eenmaal met flinke vertraging door in de arbeidsmarkt. Een stijging van 379.000 naar 500.000 zou betekenen dat er gemiddeld per maand 10.000 werklozen bij komen. Dat spoort aardig met de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek over de toename in de afgelopen zes maanden.

Opvallend positief is echter de verwachting voor volgend jaar. Die lijkt te duiden op een stabilisatie van het aantal werklozen, maar houdt in de praktijk een stevige daling in, en dus een heuse omslag op de arbeidsmarkt. Dat werkt als volgt. Volgens de laatste CBS-cijfers waren er in de periode van november tot en met januari 435.000 mensen werkloos. Als er zowel in februari als in maart 10.000 bij komen, wordt dat gemiddeld 455.000 in het eerste kwartaal. Zo doorredenerend zijn het er 485.000 in het tweede kwartaal, 515.000 in het derde en 545.000 in het vierde. Die vier kwartalen leveren exact het gewenste gemiddelde van een half miljoen op.
Om volgend jaar opnieuw op dat half miljoen werklozen uit te komen zou er een daling moeten volgen van die 545.000 per eind dit jaar tot zo'n 455.000 per eind 2011. Per maand levert dat alweer een stevige daling op.
Nu is deze berekening 'op de achterkant van een sigarendoos' zeker te simpel. Zo zal het CPB vermoedelijk veronderstellen dat de werkloosheid begin dit jaar sterker stijgt, om zich later in het jaar weer wat te stabiliseren. Rekenkundig betekent het dat de top eind dit jaar wat lager kan liggen om toch op dat half miljoen uit te komen. Het gevolg is dan dat de afname over 2011 weer wat geringer uitvalt.

Dat nuanceert het verhaal weer wat. Maar de kern blijft bij iedere plausibele manipulatie van de cijfers onaangetast: op basis van de CPB-prognose gaat de werkloosheid in 2011 weer flink dalen. Dat goede nieuws valt niet weg te redeneren.

Voor 2011 voorziet het Planbureau weer een economische groei van 2%. Het lijkt erop dat die snel gaat doorwerken op de arbeidsmarkt. Maar het kan ook zijn dat de demografie een handje helpt. Volgend jaar verlaat het grote cohort van in 1946 geboren kinderen de arbeidsmarkt. Dat scheelt volgens het CBS zo enkele tienduizenden werknemers. Wat volgens het CPB de reden is waarom de werkloosheid weer kan dalen, weten we volgende maand, als de toelichting op de cijfers volgt.